"Bractwo kruków" - recenzja

                       „Bractwo Kruków” | Recenzja

Poznawanie lokalnej historii to często pierwszy krok do zaszczepienia młodym ludziom pasji do przeszłości i zainteresowania historią jako przedmiotem szkolnym. W wielu zakątkach Polski kryją się fascynujące ciekawostki oraz postacie, które, choć rzadko trafiają na karty encyklopedii, są niezwykle ważne dla tożsamości i dziedzictwa regionalnego. Gdy ta wiedza zostaje dodatkowo przekazana młodemu pokoleniu przez dziadków lub rodziców w sposób przystępny i interesujący, tworzy idealny fundament do rozbudzenia trwałej miłości do historii. Książka Bractwo Kruków doskonale łączy te elementy, oferując wciągającą fabułę i solidną dawkę sympatii. Serdecznie zachęcam do odkrycia jej tajemnic.

Od niemal roku prowadzę bloga poświęconego recenzjom książek historycznych, zachęcając Państwa do ich poznawania – najbardziej cenię sobie powieści. Wiem już, że nie istnieje epoka ani wydarzenie, które nie mogłoby stać się tłem dla ciekawej opowieści. Historia jest bogata w wydarzenia: kluczowe, ważne, intrygujące oraz te nieco zapomniane. Wystarczy sięgnąć głębiej, a inspiracja pojawi się sama. Stworzenie fabuły wymaga jednak ogromnej wyobraźni, umiejętności łączenia faktów z wątkami, a także sztuki budowania napięcia i, co najważniejsze, daru kreowania bohaterów, którzy zapadają w pamięć. Przedstawiony świat nie może być nudny ani monotonny – jeśli tak się dzieje, akcja wlecze się niemiłosiernie, nie prowadząc do niczego istotnego. Na szczęście takie powieści zdarzają mi się niezwykle rzadko. Kluczową rolę odgrywa też miejsce akcji, które spaja całość: Lalka ma Warszawę, Chłopi Lipce, Noce i dnie Sarbinowo czy Kaliniec, Pan Tadeusz Soplicowo. A Bractwo Kruków? Poznań. Jeszcze nie byłem w tym mieście, ale przyjąłem to zaproszenie z ciekawością.

Powieść Anety Cierechowicz, będąca kontynuacją Zegarków Pana Słowackiego, już od pierwszych stron urzeka czytelnika swoją serdeczną, ciepłą atmosferą. Przenosi nas w niemal idylliczny świat, w którym rodzina jest ostoją spokoju i wsparcia. Babcia piecze pyszne ciasta, którymi z radością dzieli się z wnukiem, dziadek pasjonuje się historią, będąc przy tym nieocenioną skarbnicą wiedzy, a Adaś ze swoimi szkolnymi przyjaciółmi, oprócz szkolnych obowiązków, z zaangażowaniem rozwijają swoje pasje. Historia to dla nich coś znacznie więcej niż suche fakty z podręcznika – to żywe źródło inspiracji. Mimo pozornie zwyczajnego życia bohaterowie zawsze znajdują dla siebie czas, wspierają się i razem stawiają czoła każdemu wyzwaniu. Autorka przedstawia ich codzienność w naturalnie i bez upiększeń, dzięki czemu historia zyskuje na autentyczności, a czytelnik łatwo może odnaleźć w niej odbicie własnego świata. Ważnym elementem książki jest współpraca międzypokoleniowa – Bractwo Kruków to piękny przykład więzi, które mimo różnic wieku stają się źródłem siły i nadziei na przyszłość.

Poznań bez Karola Marcinkowskiego znaczyłby niewiele więcej niż Toruń pozbawiony Kopernika. Właśnie dlatego to losy założonego przez niego Stowarzyszenia „Polonia” stają się główną osią fabuły. Sama opowieść do pewnego miejsca prowadzona jest dwutorowo i ahistorycznie – czytelnik poznaje tę samą historię z punktu widzenia Doktora Marcina oraz przygód „Bractwa Kruków”. Przyznaję, że choć początkowo moda ta nie wzbudzała we mnie zachęty, im więcej czytam takich konstrukcji – tym bardziej się do nich przekonuję. W przypadku tej książki takie ukształtowanie akcji wydaje się najlepszym rozwiązaniem, doskonale naświetlając przyszłość i teraźniejszość, a w rzeczy samej ich wzajemne powiązania. Najistotniejsze jest jednak, że wskrzeszono postać tego Wielkopolaninai organicznika – może już nieco zakurzonego w poczekalni na ponowne odkrycie. Jestem zdania, że lepiej tak – niż w nudnym leksykonowym przekazie.

Poznań bez Karola Marcinkowskiego miałby równie małe znaczenie jak Toruń bez Mikołaja Kopernika. To właśnie dlatego losy założonego przez Marcinkowskiego Stowarzyszenia „Polonia” są główną osią fabuły. Opowieść, do pewnego momentu prowadzona dwutorowo i ahistorycznie, pozwala spojrzeć czytelnikowi na historię zarówno z perspektywy Doktora Marcina, jak i przygód Bractwa Kruków. Przyznaję, że choć początkowo nie byłem przekonany do takiego stylu, z każdą kolejną lekturą coraz bardziej doceniam tego rodzaju konstrukcje. W przypadku tej książki taka forma narracji doskonale oddaje złożoność relacji między przyszłością a teraźniejszością, ukazując ich wzajemne zależności. Najważniejsze jest jednak to, że Marcinkowski – Wielkopolanin i organicznik – zostaje tu wskrzeszony, wydobyty z zakurzonej poczekalni, gdzie czekał na ponowne odkrycie. Wierzę, że taka interpretacja jest bardziej wartościowa niż suchy leksykonowy przekaz.

Od strony warsztatowej trudno mi cokolwiek zarzucić. Historia łączy wątki kryminalne i historyczne, pełna jest zwrotów akcji, intrygujących czarnych charakterów, a także postaci, dla których uczciwość i inne wartości etyczne mają kluczowe znaczenie. Praca staje się dla nich źródłem satysfakcji, szczęścia i samorealizacji. Bohaterowie są wyraźnie podzieleni na tych dobrych i złych, co zostało pokazane z nutą ironii, dystansu oraz zdrowego poczucia humoru. Humor przewija się przez wszystkie rozdziały, świetnie kontrastując z momentami, w których na scenę wkracza grupa handlarzy starodrukami. Niejednokrotnie wywoływał szeroki uśmiech na mojej twarzy – wystarczyło jedno zdanie, wtrącenie lub komentarz autorki. Zdarzyło mi się jednak wychwycić kilka literówek, które wydają się raczej efektem szybkiego tempa pracy pisarki niż celowym zabiegiem. Użycie młodzieżowego, choć kulturalnego języka sprawia, że trudno było mi się w pełni zanurzyć w fabule – może to kwestia tego, że niedawno sam byłem licealistą.

Bractwo Kruków to książka, przy której naprawdę trudno się nudzić. Po jej lekturze marzy się, by w każdej szkole pojawiło się kilku takich pasjonatów jak Adam, Jeremiasz, Grejpfrut, Szyszunia czy Obelix. Dzięki nim każda lekcja niezależnie od przedmiotu mogłaby stać się źródłem inspiracji i przyjemności. Czas zacząć działać w tym kierunku – młodzież zasługuje na taką szansę.